Kamu Başdenetçisi Şeref Malkoç, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) tarafından düzenlenen “Ombudsmanlık ve Türkiye’nin 2023 Hedefleri” konulu konferansta vatandaşların hak arama süreçleri ve ombudsmanlığın rolü hakkında önemli bilgiler paylaştı.
Malkoç, Kamu Denetçiliği Kurumunun, vatandaşların kamu hizmetlerinde karşılaştıkları sorunları mahkemeye gitmeden çözmeyi hedeflediğini belirtti.
Konuşmasında, devletin asil görevini vatandaşa hizmet etmek olarak tanımlayan Malkoç, “Her şeyin temelinde insan var. Dünyada birçok varlık bulunuyor, ancak bu varlıkların amacı insana hizmet etmektir” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde son 15 yılda Türkiye’deki hizmetlerin önemli ölçüde arttığını vurgulayan Malkoç, “Havaalanlarını kullanıyor, hastanelere gidiyoruz. Bu hizmetler birçok ülkede yok.
Hak ve özgürlüklerin genişletilmesi için pek çok anayasal ve yasal düzenleme yapıldı” şeklinde konuştu.
Malkoç, 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği ile Kamu Denetçiliği Kurumunun kurulduğunu hatırlattı. Ombudsmanlık sisteminin, bireysel başvuru hakkı gibi önemli bir yenilik olduğunu belirten Malkoç, “Mahkemeler var, ama ombudsmanlık da var.
İnsanlar sorunlarını konuşarak da çözebilir. Bu, akıl eden bir yaklaşım” dedi.
Türkiye’de, vatandaşların sorunlarına çözüm üreten kurum sayısının 15’i bulduğunu dile getiren Malkoç, bu kurumların yöneticileri ile yaptıkları toplantılarda edindikleri bilgileri aktardı.
2019 yılında Kamu Denetçiliği Kurumu’na 90 bin başvuru yapıldığını kaydeden Malkoç, “İçişleri Bakanlığı tarafından koordine edilen kaymakamlıklarda ve valiliklerde açık kapılar var.
Bu birimlerin yöneticileri, 2021 yılında 1 milyon kişinin kendilerine başvuruda bulunduğunu belirtti. CİMER’e ise 2021’de 6,5 milyon başvuru yapıldı. Türkiye’nin nüfusunun 84-85 milyon olduğunu düşündüğümüzde bu oldukça dikkat çekici bir rakam” dedi.
Malkoç, bir idarecinin şikayet edilmesinin o kişi için olumsuz bir durum olduğunu söyleyerek, “Kamuda görev yapan yöneticiler için sıkıntılı bir durum.
Ancak vatandaş da haklı olarak şunu söyleyebiliyor: ‘Sen ne kadar önemli bir pozisyonda olursan ol, benim işimi doğru yapmazsan seni Cumhurbaşkanına şikayet ederim.’ Bu tür bir geri bildirim, Türkiye’nin hak arama kültürünün ne denli geliştiğini gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Ombudsmanlık kararlarının tavsiye niteliğinde olduğunu yineleyen Malkoç, kararların hukuki inandırıcılığının önemine dikkat çekti. “Vatandaş şikayet ettiği zaman, şikayetini yeterince araştırdık mı?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi örneklerini dikkate aldık mı?” diye soran Malkoç, ombudsmanlık kararlarının detaylı bir biçimde hazırlandığını ve bu kararların ilgili kamu görevlileri için birer rehber niteliği taşıdığını ifade etti.
Türkiye’nin bu alanda kaydettiği ilerlemeye vurgu yapan Malkoç, “Bu bir hukuk kültürü ve hukuki olgunluktur. Türkiye bu konuda önemli mesafeler kat etti” dedi.
Konferansa, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Zorluoğlu, KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı, AK Parti Trabzon İl Başkanı Sezgin Mumcu ve çok sayıda öğretim üyesi ile öğrenci katıldı.
