Çorlu Kent Konseyi ile Namık Kemal Üniversitesi’nin iş birliğiyle düzenlenen “Kadının İş Hayatı ve Mobbing ile Mücadelesi” isimli seminerde, Psk. Yasemen Keskin, katılımcılara mobbing konusunda zengin bir içerik sundu.
Etkinlikte, “Mobbing ve Kadın” teması ön plandaydı ve konunun derinlemesine ele alındığı interaktif bir sunum gerçekleştirildi.
Mobbing, geçmişte okullardaki zorbalık kavramıyla tanımlanırken, günümüzde iş yerlerinde yaşanan psikolojik şiddet ve taciz biçiminde karşımıza çıkıyor.
Çalışanların birbirlerine ya da yöneticilerine karşı uyguladığı bu olumsuz davranışlar, kişilerin iş yaşamlarını ciddi şekilde etkileyebiliyor. Mobbing türleri arasında aşağı yönlü, yatay ve yukarıya doğru olanlar bulunuyor.
Aşağı yönlü mobbing, üst pozisyondaki çalışanların altındaki bireylere uyguladığı baskı şeklinde kendini gösteriyor.
Yatay mobbing, aynı seviyedeki çalışanların birbirlerine uyguladığı olumsuz davranışları ifade ederken, yukarıya doğru mobbing ise alt pozisyondaki çalışanların yöneticilerine karşı sergilediği olumsuz tutumları kapsıyor.
Mobbingin kişiler üzerindeki etkileri oldukça çeşitli. Araştırmalara göre, en yaygın etki psikolojik sorunlar olarak belirleniyor. Sıkıntı, öfke, karamsarlık, uyku problemleri, depresyon ve anksiyete belirtileri bu etkiler arasında yer alıyor.
Ayrıca, bazı bireylerde uyum bozuklukları ve bedensel somatoform bozukluklar da ortaya çıkabiliyor. Psikosomatik hastalıklar, mobbingin ruhsal etkilerinin fiziksel sağlık üzerinde yarattığı olumsuz sonuçlar arasında bulunuyor.
Örneğin, hipertansiyon ve cilt hastalıkları mobbing mağdurlarında sık görülebiliyor. Daha ciddi durumlarda ise Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) yaşanabiliyor; bu da mobbingin insan psikolojisi üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne seriyor.
Kadınların iş hayatına katılımı, 1750 ile 1914 yılları arasında sanayi devrimiyle hız kazandı. Ancak, tarihsel süreç içerisinde kadınlar, erkeklere göre daha fazla mobbing mağduru oldu.
Toplumsal cinsiyet rolleri ve ataerkil yapı, kadınların iş yaşamındaki konumlarını zayıflatan etkenlerden. Çoğu zaman, kadınların doğum yapma potansiyeli veya geç saatlerde çalışamama durumu gibi unsurlar, onları hedef haline getiriyor.
Yapılan araştırmalar, kadınların iş yerlerinde çeşitli örgütsel nedenlerden dolayı mobbinge maruz kaldığını ortaya koyuyor.
Mobbingle mücadele için iş yerlerinde endüstri psikologlarının bulunması son derece önemli. Bu uzmanlar, çalışanların ve işverenlerin mobbingi tanımalarına yardımcı olacak ölçekler uygulayabilir.
Örneğin, LIPT45 ve NAQ-R gibi ölçekler, mobbingin şiddetini ölçmekte sıklıkla kullanılıyor. Mobbing mağdurları, iş yerinde karşılaştıkları zorluklara karşı kişisel stratejiler geliştirebilir.
Kendini yakın hissettiği çalışma arkadaşlarıyla yaşadığı zorlukları paylaşmak, yeni hedefler belirlemek veya hobilerine yönelmek bu stratejiler arasında yer alıyor.
Aynı zamanda, iş yerinde bir endüstri psikologu ile görüşmek ya da bireysel terapi süreçlerine başlamak da önemli adımlar olabilir.
Kurumların mobbingle mücadelede alması gereken önlemler de büyük önem taşıyor. Öncelikle, kurumların vizyon ve misyonlarının tüm çalışanlara net bir şekilde aktarılması gerekiyor.
Çalışanların görev ve sorumluluklarının belirgin olması, kurum kültürünün oluşturulması ve çalışanlara değer verildiğinin hissettirilmesi de önem taşıyan diğer unsurlar.
Ayrıca, üst yönetimden gelen destek, takdir ve adalet duygusu, çalışanların motivasyonunu artırmak adına kritik bir rol oynar. Toplantılara ve eğitimlere herkesin katılımının sağlanması, çalışanların görüşlerinin önemsendiğinin fark edilmesi de bu sürecin ayrılmaz parçaları.
Son olarak, mobbing mağdurları, yaşadıkları olumsuzluklar karşısında çeşitli resmi mercilere başvuruda bulunabilir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Anayasa Mahkemesi, CİMER, Alo 170 gibi kurumsal alanlar, bu mücadelede bireylerin yanlarında olabilir.
Bu tür adımlar, hem bireylerin korunmasına hem de mobbingin önlenmesine yönelik önemli katkılar sağlayacaktır.
