Osmanlı İmparatorluğu’nun önemli padişahlarından biri olan Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon’u fethettiği dönemdeki kara ordusunun kullandığı güzergah, yıllardır süren araştırmalara rağmen hala netlik kazanamamıştı.
Ancak, bu tarihi rota, TÜBİTAK’ın desteği ile uzman akademisyenler tarafından yeniden haritalandırılıyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden Doç. Dr. İsmail Köse’nin liderliğindeki projede, M.Ö.
401-400 yıllarında Pers prensi Kyros’un Onbinler ile birlikte kullandığı güzergahın yanı sıra, 1461 yılında Trabzon’u fetheden Fatih Sultan Mehmet’in ordusunun geçtiği güzergahlar da inceleniyor.
Proje, AB destekli COST Aksiyonu Bilim ve Teknolojide Avrupa İşbirliği Programı-SEADDA çerçevesinde KTÜ Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından hazırlanarak TÜBİTAK’a sunuldu.
Proje kapsamında, Trabzon, Gümüşhane ve Bayburt illerindeki tarihi rotalar detaylı bir şekilde araştırılmakta. Bu çalışmalara, KTÜ’den harita mühendisi Prof. Dr.
Ebru Çolak, eskiçağ tarihçisi Doktor Öğretim Üyesi Osman Emir, Osmanlı tarihçisi Doktor Öğretim Üyesi Miraç Tosun, Trabzon Üniversitesi’nden coğrafyacı Prof. Dr. Yavuz Akbaş, Erzurum Atatürk Üniversitesi’nden Doç. Dr. Yasin Topaloğlu, Gümüşhane Üniversitesinden Doç. Dr.
Metin Aksoy ve Bayburt Üniversitesi’nden Araştırma Görevlisi Hüseyin İlhan katılıyor. Ekip, alan çalışmalarının ilk dönemini başarıyla tamamladı.
Doç. Dr.
İsmail Köse, projenin amacını şöyle açıklıyor: “Onbinlerin geçiş yolu ve Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon fethi esnasında kullandığı rotayı tespit edip haritalandırmak istiyoruz.” İlk aşamada ekip kurarak, harita mühendislerinden, coğrafyacılardan ve tarihçilerden oluşan bir grup oluşturduklarını belirten Köse, geniş bir literatür taraması yaparak projeyi geliştirdiklerini aktardı.
Proje, vadileri ve arazileri incelemek üzere bir sonraki aşamaya geçmeyi planlıyor. Ayrıca, yollardaki tarihi yapıların ve kalıntıların GPS koordinatları ile kaydedileceği ve ardından harita üzerinde modelleneceği ifade edildi.
Köse, rotalar boyunca buldukları taş döşeli yolların ve diğer tarihi yapıların hızla yok olmaya başladığını vurguladı. Bu nedenle, bulgularını kayda geçirip koordinatları ile tespit ettiklerini belirtti.
Proje tamamlandığında, bu güzergahların turistik alanlar olarak değerlendirilebileceği ve ziyaretçilere tarihi yolculuk imkanı sunacağı öngörülüyor. Köse, “Onbinlerin ya da Fatih’in izinde yürüyebilirsiniz.
Taş köprüleri, hanları ve tarihi yolları görebilmek büyük bir turistik değer kazandıracak” dedi.
Doktor Öğretim Üyesi Osman Emir, projeyle hem Onbinlerin hem de Fatih Sultan Mehmet’in yol güzergahlarını belirgin hale getirmeye çalıştıklarını ifade etti.
Emir, çalışmaları Bayburt’tan başlayarak Maçka’ya kadar devam ettirdiklerini ve yaklaşık 6-7 ana yol güzergahı belirlediklerini aktardı. Proje sonunda dijital bir harita oluşturulacak ve halkın kullanımına sunulacak.
Prof. Dr. Yavuz Akbaş ise projenin coğrafya ile tarih arasındaki ilişkiye dikkat çekerek, kırsal kalkınma ve turizm açısından önemli çıktılar elde edileceğini belirtti.
Proje tamamlandığında, tarihi güzergahların yanı sıra doğal unsurların da harita üzerinde ortaya çıkacağı ve eğitim alanında da fayda sağlayacağı ifade ediliyor.
Projenin sonunda, bölgedeki tarihi ve kültürel unsurların tanıtılması, hem yerel halk hem de ziyaretçiler açısından büyük bir fırsat oluşturacak.
